احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
1087
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
گياه نيشكر نامهاى ديگر : شكر نى - شكر سرخ - شكر قرمز - شكر مازندران - شكر طبرزر - قصب السكر . Canne . a . sucre - Sugar . Cane - Saccharum . مشخصات : گياهى دارد از تيرهء گندم و يا از خانوادهء غلات , Gramineae چندساله كه ساقهء هوايى آن به بلندى دو تا پنج متر مىرسد به شكل نى استوانهاى داراى گرههاى متعدد و مملو از مايع شيرينى است ، رنگ ساقههاى آن برحسب ارقام مختلفه متفاوت و بين آنها رنگ زرد بيشتر و رنگهاى قرمز و ساير رنگها نيز ديده مىشود . برگهاى آن باريك و دراز مانند روبان ، داراى دندانههاى بسيار ريز در كنارههاى آن ، طول برگها تا دو متر نيز مىرسد . نىشكر در سن دوازده تا پانزده ماهه به گل مىنشيند گلهاى آن اغلب عقيم و در مواقعى كه به دانه مىنشيند دانهها يا تخمهاى آن بسيار ريز است . اين گياه از آسيا برخاسته و در اغلب مناطق حارّه و گرمسيرى كاشته مىشود ، در ايران نيز در خوزستان مىكارند . مغز نيشكر طبيعت آن : تصفيهشدهء آن گرم و خشك است . تركيب شيميايى : قند ساكاروز - كلسيم اكسالات در آن وجود دارد . خواص درمانى : 1 - آن را با زعفران و گلاب شربت كنيد و بخوريد . مقوى قلب و اعصاب است و كم خونى و ضعف عمومى بدن در افراد كمخون و سردمزاج را بر طرف مىسازد . 2 - آن را با بيدمشك شربت كنيد و بخوريد جهت تقويت قلب و اعصاب افراد گرممزاج مفيد است . 3 - با روغن بادام شيرين مخلوط كنيد و بخوريد . سبب بهبودى قولنج ريحى و دفع نفخ دستگاه گوارش مىگردد . 4 - آن را بخوريد . مدرّ و مليّن طبع و مغذّى و انرژىزا مىباشد ، خون را لطيف مىسازد و براى قطع خونريزى مؤثر است ، مثانه را پاك مىكند ، خشونت سينه و ريه و سرفه را بر طرف مىسازد ، از پيرى زودرس پيشگيرى مىكند ، التهاب معده را فرومىنشاند ، از قى و همچنين از سفيد شدن بىموقع مو